14 Γενάρη 2026
Αλλήλων Κέντρο Χορού & Μουσικής,Έρευνα-Σύμπραξη τεχνών
Νευροκοπίου 18, Κεραμεικός (Αθήνα)
Γιατί κάνουμε θέατρο; Για να παραβιάσουμε τα όριά μας, να επεκτείνουμε τα όριά μας, να καλύψουμε το κενό μας, να ολοκληρωθούμε. Αυτό δεν αποτελεί συνθήκη, αλλά συνιστά μια πορεία, όπου, εκείνο που είναι σκοτεινό μέσα μας, φωτίζεται σιγά σιγά. Σε αυτό τον αγώνα με τις προσωπικές μας αλήθειες, σ’ αυτή την προσπάθεια να ξεφλουδιστεί κομμάτι κομμάτι η μάσκα της ζωής, το θέατρο, με την πληρότητα της έρευνάς του, μου φαινόταν πάντα σαν ένας χώρος πρόκλησης. Έχει την ικανότητα να προκαλεί την ίδια του τη φύση, καθώς και το ακροατήριό του, παραβιάζοντας επιβληθέντα πρότυπα δράσης, αισθημάτων και κρίσης – κλονίζοντάς τα πιο πολύ, γιατί εκφράζονται μέσα από την ανάσα, το σώμα, κι απ’ τις βαθύτερες παρορμήσεις του ανθρώπινου οργανισμού. Αυτή η σύγκρουση με τα ταμπού, αυτή η αμαρτία, παράγει το σοκ που ρίχνει τη μάσκα, και μας κάνει ικανούς να προσφέρουμε γυμνό τον εαυτό μας σε κάτι που είναι αδύνατον να καθοριστεί, μα που περιέχει τις έννοιες Έρως και Χάρις.
Ποια η αναγκαιότητα του εργαστηριακού θεάτρου σήμερα; Η ίδια η έννοια της εργαστηριακότητας δεν είναι καινούργια στην ιστορία του θεάτρου∙ μας πηγαίνει σχεδόν εκατό πενήντα χρόνια πίσω, στο Θέατρο Στούντιο του Θεάτρου Τέχνης της Μόσχας. Εκεί, ο Στανισλάφσκι μαζί με τον μαθητή του, Μέγερχολντ, διαισθανόμενοι το αδιέξοδο στο οποίο οδηγούνταν οι πρακτικές του τότε σύγχρονου θεάτρου, αναζητούσαν νέους τρόπους έκφρασης και ερμηνείας μέσα από έναν διαφορετικό τρόπο εργασίας που δεν θα στοχεύει μόνο σε κάποιο παραστασιακό αποτέλεσμα, αλλά θα είναι ικανός να θέτει ερωτήματα και να ερευνά τη διαδικασία της καλλιτεχνικής δημιουργίας. Από τότε πολλά έχουν αλλάξει, αρκετά εργαστηριακά θέατρα έχουν προστεθεί στην ιστορία του θεάτρου (ενδεικτικά αναφέρουμε το Θεατρικό Εργαστήρι του Γκροτόφσκι, το Θέατρο Όντιν του Εουτζένιο Μπάρμπα και το Θέατρο Άττις του Θ. Τερζόπουλου), ενώ παράλληλα σημαντικός αριθμός μελετητών αποπειράθηκε να αποτυπώσει τα χαρακτηριστικά και τις λειτουργίες αυτής της θεατρικής πρακτικής. Η σπουδαιότητα όμως του εργαστηριακού θεάτρου δεν έγκειται στη συστηματοποίηση μιας εναλλακτικής διάστασης της καλλιτεχνικής δημιουργίας, αλλά στη διαρκή αναζήτηση μεθ-οδών* στο βασανιστικά επαναλαμβανόμενο ερώτημα «ποιο δρόμο πρέπει να ακολουθήσω;».
* Η λέξη «μέθοδος» [αρχ. μεθ- (μετα-) και οδός] αφορά την έρευνα και την προσπάθεια κατάκτησης της γνώσης μέσα από έναν συγκεκριμένο δρόμο, μια διαδικασία. Αντίθετα από το «σύστημα» το οποίο σχετίζεται με ένα σύνολο αρχών ταξινόμησης των πραγμάτων με σκοπό τη δημιουργία κατηγοριών γνώσης, η μέθοδος αποτελεί τακτική προσέγγιση ενός υλικού, προκειμένου να δομηθεί ένα σύστημα: θέτει ερωτήματα χωρίς να ταξινομεί απαντήσεις.
Το σώμα, η φωνή και ο αυτοσχεδιασμός γίνονται τα εργαλεία με τα οποία θέτουμε ερωτήματα, διασπάμε τα όρια και φωτίζουμε κομμάτια του εαυτού μας.
Η δομή ακολουθεί έναν συνοπτικό κύκλο 2 ωρών, όπου από την ατομική γείωση περνάμε στη συλλογική εμπειρία, στη σύγκλιση σώματος–φωνής και καταλήγουμε σε ένα τελετουργικό μοίρασμα.
Αυτό το πλαίσιο συνδέει τη φιλοσοφία της εργαστηριακότητας (και της έρευνας) με μια πρακτική δομή που οι συμμετέχοντες μπορούν να βιώσουν ως προσωπικό και συλλογικό ταξίδι.
Βασικοί Άξονες Εργασίας
1) Λειτουργία και έλεγχος της διαφραγματικής αναπνοής
2) Καλλιέργεια της αυτοσυγκέντρωσης
3) Ανάπτυξη του βασικού σωματικού τρέινινγκ με τις πλαστικές/σωματικές δράσεις του Γκροτόφσκι
4) Απελευθέρωση του φυσικού ήχου
5) Ενεργοποίηση των αντηχείων
6) Εισαγωγή στην αποδόμησης, εντάσσοντας τον ήχο και την κίνηση και το κείμενο με καθολική ενεργοποίηση του σώματος
Μπορείτε να μάθετε ένα κείμενο της αρεσκείας σας (έως 8 σειρές) ή να χωριστείτε σε δυο ομάδες και η κάθε ομάδα να μάθει ένα από τα δυο μέρη του ποιήματος Πόλις του Κ.Π. Καβάφη.
Η ΠΟΛΙΣ
Είπες· «Θα πάγω σ’ άλλη γη, θα πάγω σ’ άλλη θάλασσα.
Μια πόλις άλλη θα βρεθεί καλύτερη από αυτή.
Κάθε προσπάθεια μου μια καταδίκη είναι γραφτή·
κι είν’ η καρδιά μου — σαν νεκρός — θαμμένη.
Ο νους μου ώς πότε μες στον μαρασμόν αυτόν θα μένει.
Όπου το μάτι μου γυρίσω, όπου κι αν δω
ερείπια μαύρα της ζωής μου βλέπω εδώ,
που τόσα χρόνια πέρασα και ρήμαξα και χάλασα.»
Καινούριους τόπους δεν θα βρεις, δεν θά βρεις άλλες θάλασσες.
Η πόλις θα σε ακολουθεί. Στους δρόμους θα γυρνάς
τους ίδιους. Και στες γειτονιές τες ίδιες θα γερνάς·
και μες στα ίδια σπίτια αυτά θ’ ασπρίζεις.
Πάντα στην πόλι αυτή θα φθάνεις. Για τα αλλού — μη ελπίζεις —
δεν έχει πλοίο για σε, δεν έχει οδό.
Έτσι που τη ζωή σου ρήμαξες εδώ
στην κόχη τούτη την μικρή, σ’ όλην την γη την χάλασες.
~
Βαγγέλης Μπουμπάκης. Γεννήθηκε στο Ηράκλειο Κρήτης. Έκανε σπουδές στην Σχολή Τεχνολογικών Εφαρμογών (Α.Τ.Ε.Ι Κρήτης). Έπειτα ξεκίνησε την τριβή, την κατάρτιση, την σπουδή και την μελέτη πάνω στην τέχνη του θεάτρου. Δάσκαλοί του ήταν η Μαρία Σαριτσάμη, ο Αντώνης Διαμαντής, η Ρένα Μιρέτσκα του θεατρικού εργαστηρίου του Γέρζυ Γκροτόφσκι, ο Πσέμισλαβ Βασιλκόβσκι του κέντρου έρευνας Γέρζυ Γκροτόφσκι και Τόμας Ρίτσαρντς, η Ρομπέρτα Καρρέρι, ο Τοργκέιρ Μπετάζ, η Ιζαμπέλα Ούμπεντα, η Τζούλια Βάρλευ και ο Εουτζένιο Μπάρμπα του θεάτρου ODIN (Δανία).
Ως ηθοποιός έχει συνεργαστεί με το θέατρο Theater Factory στην Ορχήστρα του Ζαν Ανουίγ, με το θέατρο ΟΜΜΑ STOUDIO στις Δούλες του Ζαν Ζενέ, στη Φάρμα των Ζώων του George Orwell, στα Όργανα και τα Τούμπανα Λαϊκό Παραμύθι, στην Ιστορία του Γάτου που έμαθε σε ένα Γλάρο πετά του Λουίς Σεπούλβεδα, στην Ασκητική του Νίκου Καζαντζάκη,με την Ομάδα Εκτός των Τειχών στην Γέρμα του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα και με το μουσικό συγκρότημα Alan Dalon στην μουσικοθεατρική παράσταση Alan Dalon Cabaret.
Με το θέατρο ΟΜΜΑ STOUDIO έχει συνεργαστεί και ως βοηθός σκηνοθέτη στην παράσταση θεάτρου δρόμου Ωδή στο Μύθο, βασισμένη στη μυθολογία.
Στον κινηματογράφο συμμετείχε ως βοηθός παραγωγής στην ταινία μικρού μήκους Milky Way σε σκηνοθεσία Λευτέρη Γιαννακουδάκη και ως ηθοποιός στην ταινία Νατάλ σε σκηνοθεσία Αντώνη Διαμαντή.
Συμμετείχε στην διοργάνωση του Ευρωπαϊκού προγράμματος Caravan Next σε συμπαραγωγή του Odin Theater (Δανία) και ΟΜΜΑ STUDIO (Ηράκλειο Κρήτης), στις εργασίες του διεθνούς διεπιστημονικού συμποσίου Μουσική και Συμπαντική Αρμονία προς τιμή του Μίκη Θεοδωράκη, στο κλινικό σεμινάριο της Νέας Λακανικής Σχολής (Ηράκλειο Κρήτης) Οι ψυχώσεις στην τέχνη και στη ζωή, στα σεμινάρια Ψυχοσωματικής Νοημοσύνης: Όρια και Περιορισμοί, Ασθένεια και Πόνος, Οι 4 πύλες της Ψυχοσωματικής Νοημοσύνης, στο σεμινάριο πάνω στην Φροϋδική κληρονομιά με τον συγγραφέα και διανοητή Φώτη Τερζάκη και στο σεμινάριο φωτογραφίας Kedromilo Workshop από τους Χρίστο & Δημήτρη Μανιώρο, στο σεμινάριο Γιατί και πώς εξακολουθεί να επιβιώνει ο καπιταλισμός – Σύγχρονες τάσεις και μεταμορφώσεις με τον οικονομολόγο και συγγραφέα Νίκο Προγούλη.
Ήταν μουσικός παραγωγός της εκπομπής Μνήμη της Πέτρας στο Κόκκινο Κρήτης 88,4 fm, μια διαδρομή για την ιστορία της μουσικής παράδοσης της Κρήτης ανά τους αιώνες. Το πάθος για έρευνα και πειραματισμό, γίνεται αφορμή για το ExtremeWays.gr ιστότοπος με συνεντέυξεις, κείμενα, podcast και παραγωγές βίντεο για το θέατρο και λογοτεχνία το οποίο υπήρξε προπομπός του Άδειου Χώρου.
Το 2021 (έως και σήμερα) δημιούργησε, συντονίζει και έχει την καλλιτεχνική επιμέλεια του θεατρικού εργαστηρίου Άδειος Χώρος. Στο εργαστήρι προσεγγίζονται οι βασικές αρχές που θεμελιώνουν την θεατρική τέχνη μέσα από την θεατρική θεωρία και τεχνική των: Κονσταντίν Στανισλάφσκι, Βσέβολοντ Μέγερχολντ, Γέρζυ Γκροτόφσκι, Μιχαήλ Τσέχωφ, Πήτερ Μπρουκ, Εουτζένιο Μπάρμπα.
